حسن مرسلوند
50
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
مجموعهء مشاغل دوران حيات وى را مىتوان به اين ترتيب نگاشت : معلّمى ، رياست ستاد ژاندارمرى ، رياست اداره نظاموظيفه ، رياست ستاد ارتش ، وزارت كشور ، تأسيس و رياست بانك سپه ، رياست هيئت كمك به آسيبديدگان در جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران ، و در اواخر عمر رياست هيئتمديره انجمن آثار ملى ايران . سپهبد فرج اللّه آقاولى روز دوشنبه 13 آبانماه 1353 در بيمارستان « مهر » تهران ، پس از چهل روز بيمارى جهان را بدرود گفت . لازم به تذكر است كه پس از مرگ وى ، استاد جلال الدّين همايى خطابهاى نوشته و استاد اميرى فيروزكوهى شعرى سروده است . 6 م : 1 - مجلهء يغما ، سال بيست و هفتم . صاحب امتياز حبيب يغمايى . 2 - مكّى ، حسين . تاريخ بيست سالهء ايران ، ج / 5 . 3 - مجلهء آينده ، سال سيزدهم ، شماره 12 - 8 . صاحب امتياز ايرج افشار . آقايان ، الكساندر [ دكتر ] الكساندر آقايان از ارامنهء ايران بوده و در انقلاب مشروطيت از آزادىخواهان بشمار مىآيد . هنگامى كه مجاهدين گيلان به سمت تهران در حركت بودند تا با سرنگونى محمد عليشاه قاجار ، پادشاه مستبد و ضد مشروطه ، اساس مشروطيت ايران را پايهريزى كنند ، الكساندر آقايان در دستهاى از مجاهدين كه تحت فرماندهى يپرم خان ارمنى بود حضور داشت . پس از فتح تهران توسط مشروطهخواهان ، او به سويس رفته و در دانشگاه لوزان در رشته حقوق تا اخذ درجهء دكترا تحصيل مىنمايد و پس از آن به ايران مراجعت مىكند . دكتر آقايان تا قبل از تشكيلات جديد عدليه كه در سال 1305 خورشيدى وسيله « داور » وزير عدليه بوجود آمد ، تنها وكيل دادگسترى بود كه تحصيلات عالى حقوق را در اروپا بپايان رسانده بود . « آقايان » در موقع تشكيلات جديد عدليه از مشاوران و همكاران نزديك « داور » بشمار مىرفت و در تنظيم قوانين و راهنماييهاى ديگر نقش مؤثرى داشت . او در ميان وكلاء دادگسترى نيز داراى موقعيت و احترام خاص بود . مراجعات خارجيان در مورد امور مربوط به دادگسترى در ايام جنگ و سالها بعد از آن با او بود و به همين مناسبت محافل سياسى خارجى او را مىشناختند چون در موضوع كارهاى حقوقى آنان ، مورد مشورت بود . دكتر آقايان در دورهء پنجم مجلس شوراى ملّى از طرف ارامنه شمال به وكالت